Birçok insan hayatının bir döneminde çürükler ya da aldığı darbeler sonucunda kırılan dişini tamamen kaybetmiştir. Yapılan araştırmalara göre yetişkinlik çağına gelmiş insanların büyük bir kısmı en az bir dişini belli sebeplerle kaybetmiş bulunmaktadır. Bu kayıplar genellikle çürükler dolayısıyla oluşan diş çekim işlemleri sonucu oluşur ve çürükler çoğunlukla ağzın arka tarafında bulunan azı dişlerinde meydana gelirler. Bu sebeple de birçok insan kaybettiği dişiyle çok fazla ilgilenmez. Özellikle de çekim işlemi yapıldıktan sonra kayıp diş bölgesi iyileştiğinde bireyde uzun süren bir rahatlama meydana geldiğinden kaybettiği dişin yerine yenisini yaptırma ihtiyacı duymaz. Ancak vücudumuzda meydana gelen diş kayıpları ilk anda olmasa da ciddi sağlık sorunlarına ve başka birçok soruna sebebiyet verebilirler.
Çiğneme Problemleri
Kaybolan dişlerin genel anlamda azı dişlerden olduğu yazımızda bahsettiğimiz bir ayrıntıydı. Azı dişler yemeğin öğütülmesi ve sindirimin kolaylaştırılması için önemli bir rol oynarlar. Ağza alınan lokma dişler tarafından yeterince iyi öğütülmediğinde mide ve bağırsaklar diğer sindirim işlemlerinde zorlanacak ve belki belirli sindirim hastalıklarına yol açan bir durum görülecektir. Dolayısıyla da azı dişlerinin yokluğunun yarattığı çiğneme zorluğu kişilerin hayatında daha büyük sorunlara yol açabilir. Ön dişlerde meydana gelen kayıplardaysa özellikle ısırılarak yenecek yiyeceklerde sorunlar ortaya çıkar. Dürüm, ekmek arası gibi ürünleri tüketmekte; elma, armut gibi meyveleri ısırarak yemekte sorunlar yaşanacaktır. Bu sebeple kaybedilen diş nerede olursa olsun bu dişin tedavi edilmesi gerekir.
Özgüven Problemi
Bireylerin kaybolan dişleri özellikle gülüş sırasında görünen bölgede olduğunda gülmek, konuşmak ve dişlerini göstermek konusunda çekimser bir hal alabilirler. Diş problemleri yaşayan (diş taşı sorunu, diş teli kullananlar, bozuk dişlere sahip olanlar vb.) gülerken ve konuşurken ciddi bir özgüven problemi yaşarlar. Bu insanların gülerken dudaklarını kapatmaya çalışarak aşağıya baktığını ya da konuşurlarken dişlerin görüneceği pozisyonlardan kaçınmakta olduklarını kolaylıkla fark edebilirsiniz. Diş kaybı yaşayan insanlar da eğer bu diş görünür bir bölgedeyse zaman içerisinde böyle bir özgüven sorunu yaşamaya başlayacaklardır.
Kayıp Dişin Yanındaki Dişlerde Meydana Gelen Sorunlar
Diş kaybının giderilmemesinin yaratacağı en büyük problem belki de temasta olduğu diğer dişlerde ortaya çıkacak sorunlardır. Bunların en başında kaybolan diş bölgesinin etrafında meydana gelecek çürümeler gelir. Dişin yarattığı boşluk, yemek yerken veya bir şeyler içerken diş bulunan bölgelerden daha fazla kirlenecektir. Buraya kaçan yiyecekler fark edilmeyecek ve bu da ciddi bir ağız içi kirliliğe sebep olacaktır. Dolayısıyla diş kaybı sonucunda oluşan boşluğun etrafındaki dişlerin çürüme sebebiyle kaybedilmesi daha yüksek ihtimaldir.
Dişler sandığımız gibi statik yapılar değillerdir. Onlar da zaman içerisinde değişirler ve koşullara bütün vücudumuzun olduğu gibi onlar da uyum sağlarlar. Bu sebeple bir bölgede diş kaybı yaşandığında diğer dişlerin proporsiyonu da değişecektir. Kayıp dişin üstündeki diş zaman içerisinde onu yerinde tutan sabit bir diş olmadığından ve o boşluğun doldurulması gerektiğinden aşağı doğru sarkmaya ve büyümeye başlayacaktır. Bu durum zaman içerisinde hassasiyet problemleri ve diş kullanımı sırasında rahatsızlık yaratan durumlarla sonuçlanacaktır. Aynı zamanda yan taraftaki dişler de kayıp dişi telafi etmek isteyecektir. Özellikle azı dişlerde oluşan kayıplar boşluğun yanlardaki dişlerin kemikle yaptığı dik açılı eksenden kayarak boşluğa doğru meyleden yamuk bir şekle bürünmesine sebep olacaktır. Kayıp dişin yanındaki azı dişlerini sabit tutan bu dişlerin bütün olmasıdır. Fakat boşluk aynı görevi görmeyecektir. Bu da dişin tedavisi geciktirildiği takdirde diğer dişlerin şekil bozukluklarının oluşmasıyla ve var olan diş boşluğunun biçim değiştirilmesi dolayısıyla tedavinin zorlaşmasıyla sonuçlanır.
Diş kayıplarının kalıcı çözümü implant tedavisidir. Bu tedavi ne kadar geciktirilirse o kadar meşakkatli ve zor bir hale gelir. Sağlığınıza önem veriyorsanız eksik dişlerinizi ertelemeden yaptırmalısınız.
Kayıp Dişlerin Genel Sağlık Üzerindeki Etkileri
1. Sindirim Sistemi Problemleri
Yeterince çiğnenmeyen besinler mideye daha büyük parçalar halinde gider ve sindirimi zorlaştırır.
2. Konuşma Bozuklukları
Ön diş kayıpları özellikle bazı harflerin telaffuzunu zorlaştırır. Bu durum kişinin sosyal hayatını olumsuz etkileyebilir.
3. Psikolojik ve Sosyal Etkiler
- Özgüven kaybı
- Gülümsemekten kaçınma
- Sosyal ortamlardan uzaklaşma
Kayıp Dişler Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen diş kayıpları zamanla:
- Daha fazla diş kaybına
- Çene eklemi problemlerine
- Kalıcı kapanış bozukluklarına
- Daha maliyetli ve zor tedavilere
neden olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kayıp diş yerine takılmazsa vücutta ne gibi sorunlar oluşur?
Kayıp diş tedavi edilmediğinde yalnızca ağız içinde değil, tüm vücutta zincirleme problemlere yol açabilir. Çiğneme fonksiyonu bozulduğu için besinler yeterince parçalanmadan mideye gider ve bu durum mide ağrısı, şişkinlik ve hazımsızlık gibi sindirim sorunlarına neden olabilir. Ayrıca çene kemiği uyarı almadığı için zamanla erir, yüz estetiği bozulur ve komşu dişler kayarak kapanış problemleri oluşturur.
Kayıp diş çene kemiğini neden eritir?
Diş kökleri çene kemiğine düzenli baskı uygular. Diş çekildiğinde bu baskı ortadan kalkar ve kemik artık kendini yenileyemez. Bunun sonucunda kemik hacmi küçülür. Bu durum ileride implant yapılmasını zorlaştırabilir veya ek cerrahi işlemler gerektirebilir.
Diş kaybı konuşmayı etkiler mi?
Evet. Özellikle ön diş kayıplarında “s”, “f”, “v” ve “t” gibi harflerin telaffuzu zorlaşabilir. Bu da kişinin konuşurken zorlanmasına ve özgüven kaybı yaşamasına neden olabilir.
Tek bir dişin eksik olması da sorun yaratır mı?
Kesinlikle evet. Tek bir diş eksikliği bile zamanla komşu dişlerin boşluğa doğru kaymasına, karşı çenedeki dişin uzamasına ve kapanış bozukluklarına yol açar. Bu nedenle tek diş kaybı bile mutlaka tedavi edilmelidir.
Kayıp diş kalp hastalıklarını etkiler mi?
Dolaylı olarak evet. Diş eti hastalıkları ve ağız içi enfeksiyonlar kana karışabilen bakterilere yol açabilir. Bu bakteriler kalp-damar sistemi üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir ve bazı kalp hastalıklarının riskini artırabilir.
